Je kindje is lekker aan het spelen en jij kijkt op de klok: tijd voor het middagdutje. Je weet dat het slapen moeizaam verloopt als je je kindje abrupt uit zijn spel haalt. Maar je wilt je kindje ook niet te laat naar bed brengen, want dan valt hij juist ook weer lastiger in slaap. Hoe pak je dit aan, en hoe zorg je dat het overgangsmoment van spelen naar slapen soepel verloopt, zodat je kindje heerlijk kan spelen EN slapen?

Waar wij als volwassenen vrij makkelijk schakelen van actief naar rustig, moet een baby of peuter dat nog leren. Jonge kinderen zijn nog nauwelijks in staat om hun eigen opwinding zelf af te remmen. Zonder jouw hulp blijft het lichaam vaak in een verhoogde staat van alertheid, met meer cortisol, een hogere hartslag en een drukker hoofd. Geen ideale basis om in slaap te vallen. Precies daarom is een overgangsmoment tussen spelen en slapen zo belangrijk. Zo help je je kindje om makkelijker en rustiger over te schakelen.

Waarom een overgangsmoment zo belangrijk is
Een rustige en voorspelbare overgang voor het slapen draagt bij aan sneller inslapen en minder nachtelijk wakker worden. Het lichaam heeft even de tijd nodig om van een actieve staat naar een ontspannen staat te gaan. Hoe voorspelbaarder dat verloopt, hoe makkelijker het lichaam leert wat er komen gaat.

Je herkent dit misschien ook van jezelf. Als je nog druk in de weer bent geweest en daarna direct naar bed gaat, duurt het langer voor je in slaap valt. Geef je jezelf eerst even de tijd om tot rust te komen, bijvoorbeeld met een warme douche of een boek, dan ben je al in een ontspannen staat en val je rustiger in slaap en slaap je makkelijker door. Jonge kinderen hebben nog meer tijd nodig om te schakelen dan wij, dus voor hen is dit rustmoment nog belangrijker.

Tips voor een rustmoment overdag
Maar hoe zorg je dat je kindje dit rustmoment goed kan pakken?

• Bouw altijd een paar rustige minuten in voor het slapen Stop niet abrupt met spelen om je kindje meteen in bed te leggen. Kies voor een rustmoment van vijf tot tien minuten voor het slapen. Dit rustmoment staat nog los van het bedtijdritueel zelf. Denk aan samen rustig zingen of knuffelen. Dit geeft het zenuwstelsel de tijd om af te remmen. Belangrijk is dat dit rustmoment niet lang hoeft te duren om effect te hebben. Een paar minuten maken al een wereld van verschil.

• Dim het licht en beperk de prikkels Fel licht en veel geluid houden het lichaam actief. Vooral blauw licht, zoals van fel wit ledlicht of een scherm, remt de aanmaak van het slaaphormoon melatonine. Doe daarom gordijnen dicht en zet de tv uit. Ook al kijkt je kindje nog niet bewust naar de tv, de prikkels komen wel binnen en zijn vlak voor het slapen lastig te verwerken.

• Herhaal steeds dezelfde handelingen voor het slapen Een voorspelbaar patroon, ook overdag, helpt een kindje te begrijpen wat er gaat gebeuren. Overdag mag het bedtijdritueel een ingekorte versie zijn van 's avonds. Denk aan slaapzakje aan, gordijnen dicht en een liedje zingen, waarna je kindje in bed gaat. 's Avonds kan hier bijvoorbeeld nog een badje, een babymassage en het lezen van een boekje aan worden toegevoegd. Voorspelbaarheid zorgt voor veiligheid, en veiligheid geeft rust, waardoor je kindje makkelijker in slaap valt. Kinderen leren zo'n patroon heel snel herkennen, dus voor je het weet heb je samen een fijn nieuw ritueel te pakken.

Een fijn slaapzakje kan een herkenbaar onderdeel worden van dit vaste ritueel. In onze categorie slapen vind je alles voor een comfortabel en geborgen slaapmoment.

• Houd de vermoeidheidssignalen in de gaten Veel kindjes laten vermoeidheidssignalen zien. Naast dat je natuurlijk een vast ritme en wakkere tijden kunt aanhouden, blijft het allerbelangrijkste om goed naar je kindje te kijken. Laat je kindje eerder dan verwacht vermoeidheidssignalen zien? Breng hem dan wat eerder naar bed. Een kind dat oververmoeid of overprikkeld raakt, heeft daarna meer moeite om tot rust te komen en in slaap te vallen. Wrijven in de oogjes, minder interesse tonen in speelgoed of onrustig worden zijn signalen om op tijd te beginnen met het afbouwen van het spel.

Bonustip: doet jouw kindje geen middagdutje meer? Zorg dan toch voor een rustmoment overdag. Leg je kindje bijvoorbeeld met een luisterboekje in bed, of laat hem heerlijk op de bank liggen terwijl er op de achtergrond een rustige meditatie speelt. Zo komt je kindje toch even een beetje tot rust.

De weg naar bedtijd rustig afbouwen
Een paar minuten rust voor het bedtijdritueel, minder prikkels en een vast patroon zijn vaak al genoeg om van spelen naar slapen een zachte overgang te maken in plaats van een strijd. Volg je deze stappen, dan begin je aan bedtijd met een voorsprong.

Tamara & Glynis van Slaapkops